Wszystko, co musisz wiedzieć o poziomie cukru we krwi w nocy

Utrzymywanie optymalnego stężenia cukru we krwi to dla osoby z cukrzycą całodobowe zadanie, które nie kończy się nawet nocą, podczas snu. Wiele osób z cukrzycą nie wie jednak, jakie powinno być stężenie glukozy w nocy, jak je mierzyć ani co zrobić, jeśli nie mieści się w optymalnym zakresie.

Oto kompletny przewodnik po stężeniu cukru we krwi w nocy.

Jakie powinno być stężenie cukru we krwi przed snem?

Utrzymywanie optymalnego stężenia glukozy we krwi przed snem nie tylko zapewnia dobry sen, ale także pomaga lepiej funkcjonować następnego dnia. Eksperci zalecają, aby stężenie cukru we krwi przed snem mieściło się w optymalnym zakresie:

Dla osób bez cukrzycy

Optymalne stężenie cukru we krwi przed snem u osoby bez cukrzycy wynosi od 100 do 140 mg/dl.

Dla osób z cukrzycą

Jeśli chorujesz na cukrzycę typu 1 lub typu 2, stężenie cukru we krwi przed snem powinno wynosić od 90 do 150 mg/dl.

Dlaczego stężenie cukru we krwi spada w nocy?

Spadek stężenia cukru we krwi w nocy to dość częsty problem, zwłaszcza wśród osób z cukrzycą. Badania wykazały, że niemal 50% wszystkich przypadków niskiego stężenia cukru we krwi i ponad połowa wszystkich ciężkich epizodów hipoglikemii występuje w nocy podczas snu[1]. Lekarze określają to jako hipoglikemię nocną, gdy stężenie cukru we krwi spada poniżej 70 mg/dl. Jest to jeden z głównych problemów osób z cukrzycą.

Dlaczego więc stężenie cukru we krwi spada w nocy? Może być kilka przyczyn. Najważniejsze z nich opisano poniżej.

Zbyt duża ilość insuliny bazalnej

Osoby z cukrzycą muszą przyjmować insulinę, aby utrzymywać stężenie cukru we krwi pod kontrolą. Jednak zbyt duża ilość insuliny bazalnej (podstawowej) w organizmie może powodować spadek stężenia cukru w nocy.

Jeśli często dochodzi u Ciebie do hipoglikemii w nocy bez wyraźnej przyczyny, oznacza to, że podajesz sobie więcej insuliny, niż potrzebuje Twój organizm. W takiej sytuacji skonsultuj się z lekarzem i ponownie rozważ dobową dawkę insuliny.

Pominięty posiłek

Dobową liczbę jednostek insuliny potrzebnych pacjentom z cukrzycą oblicza się z uwzględnieniem zapotrzebowania metabolicznego organizmu i spożywanych pokarmów. Pominięcie posiłku, zwłaszcza kolacji, zaburza tę równowagę, ponieważ insulina może wtedy rozkładać mniejszą ilość glukozy we krwi. Prowadzi to do nocnego spadku poziomu cukru we krwi.

Aktywność fizyczna przed snem

Aktywność fizyczna zwiększa wrażliwość na insulinę i wykorzystanie glukozy przez organizm. Badania wykazały, że pacjenci z cukrzycą stosujący insulinę egzogenną są bardziej narażeni na hipoglikemię nocną, jeśli danego dnia są bardziej aktywni niż zwykle lub ćwiczą tuż przed snem[2].

Spożywanie alkoholu wieczorem

Nasza wątroba odgrywa ważną rolę w regulacji poziomu glukozy we krwi. Zawiera zapasową formę glukozy, zwaną glikogenem. W ciągu dnia wątroba stopniowo przekształca glikogen w glukozę i uwalnia ją do krwi.

Po spożyciu alkoholu zdolność wątroby do uwalniania glukozy do krwi zostaje na kilka godzin osłabiona[3]. Dlatego osoby, które wieczorem piją alkohol i nie spożywają przed snem dodatkowych węglowodanów, często doświadczają nocnego spadku poziomu cukru we krwi[4].

Objawy niskiego poziomu cukru we krwi w nocy

Niski poziom cukru we krwi w nocy często objawia się następującymi objawami, które zwykle zauważa partner, współlokator lub członkowie rodziny.

• Gorąca, wilgotna lub spocona skóra
• Niepokój
• Niespokojny sen
• Nagłe zmiany tempa oddychania, czyli nagłe przyspieszenie lub zwolnienie oddechu
• Tachykardia (przyspieszone bicie serca)
• Drżenie
• Koszmary, które czasami wybudzają ze snu – itp.

Jeśli zdarzy Ci się przespać epizod niskiego poziomu cukru we krwi, po przebudzeniu możesz zauważyć następujące objawy:

• Ból głowy
• Dezorientacja
• Wilgotna pościel lub ubranie jako oznaki pocenia się
• Uczucie zmęczenia przez cały dzień
• Zaburzenia snu – itp.[5][6][7]

Dobra znajomość objawów hipoglikemii w nocy jest bardzo ważna zarówno dla Ciebie, jak i Twojego partnera, ponieważ stan ten może być niebezpieczny i może wymagać wczesnego rozpoznania oraz pilnej konsultacji lekarskiej lub interwencji.

Jak zapobiegać niskiemu poziomowi cukru we krwi w nocy?

Nocna hipoglikemia, czyli niski poziom cukru we krwi w nocy, to potencjalnie niebezpieczny stan. Dobra wiadomość jest taka, że można mu zapobiec.

Sprawdź poziom cukru we krwi przed snem

Pomiar poziomu cukru we krwi przed snem jest bardzo ważny, ponieważ pozwala przewidzieć, czy w nocy wystąpi epizod hipoglikemii. Eksperci zalecają, by przed snem zjeść zdrową przekąskę, jeśli poziom cukru we krwi przed snem jest niższy niż zalecany. Zapobiegnie to nocnej hipoglikemii.

Nie pomijaj kolacji

Ostatni posiłek dnia ma ogromne znaczenie, ponieważ dostarcza organizmowi glukozy na całą noc, podczas snu. Jak wspomniano wcześniej, pomijanie kolacji jest jedną z częstych przyczyn niskiego poziomu cukru we krwi w nocy. Dlatego jedz regularnie i spożywaj zbilansowaną kolację, zwłaszcza jeśli chorujesz na cukrzycę i przyjmujesz insulinę lub inne leki przeciwcukrzycowe.

Unikaj późnych treningów

Lekkie, regularne ćwiczenia, takie jak spacer po kolacji, są wskazane, ponieważ wspomagają trawienie. Unikaj jednak intensywnych treningów na co najmniej 2 godziny przed snem, ponieważ zużywają glukozę we krwi i mogą zwiększać ryzyko nocnej hipoglikemii.

Ogranicz spożycie alkoholu wieczorem

Unikaj spożywania alkoholu pod koniec dnia. Jeśli jednak wieczorem wypijesz alkohol, zjedz później coś, aby zmniejszyć ryzyko niskiego poziomu cukru we krwi w nocy.

Dostosuj dzienną dawkę insuliny

Czasami przyjmujesz więcej insuliny, niż potrzebuje Twój organizm. Jeśli więc niski poziom cukru we krwi w nocy często Ci dokucza, porozmawiaj z lekarzem prowadzącym i dostosuj dzienną dawkę insuliny.

Przygotuj się na postępowanie w przypadku hipoglikemii

Postępowanie w przypadku nocnej hipoglikemii jest bardzo podobne do postępowania przy niskim poziomie cukru we krwi w ciągu dnia. Ty i Twój partner musicie jednak umieć rozpoznawać objawy nocnej hipoglikemii.

Jeśli często w nocy występują u Ciebie objawy niskiego poziomu cukru we krwi, trzymaj przy łóżku coś słodkiego, na przykład sok lub cukierki. Dzięki temu, gdy obudzisz się z takimi objawami, od razu poradzisz sobie z hipoglikemią, nie wstając z łóżka.

To samo dotyczy współlokatora lub partnera. Powinien zwracać uwagę na oznaki i objawy oraz być gotowy do udzielenia pomocy lub wezwania jej, jeśli stan jest poważny.

Jeśli osoba nie odzyskuje przytomności, należy użyć zestawu ratunkowego z glukagonem. Zawiera on szybko działający lek, który można wstrzyknąć, aby przywrócić prawidłowy poziom cukru we krwi.

Jak wykonać badanie przed snem?

Poziom cukru we krwi możesz sprawdzić w domu przed snem metodą nakłucia palca, używając zestawu do badania poziomu cukru we krwi Sinocare. Zestaw zawiera paski niewymagające kodowania, lancety, nakłuwacz zaprojektowany z myślą o ograniczeniu dyskomfortu, etui oraz glukometr Sinocare Safe-Accu.

Ten bardzo przystępny cenowo zestaw do badania poziomu cukru we krwi wykorzystuje zaawansowane paski testowe niewymagające kodowania. Do badania wystarczy próbka krwi o objętości zaledwie 0,6 mikrolitra, a dokładny wynik otrzymasz w ciągu 10 sekund. Możesz więc uzyskać szybki wynik, przy znacznie mniejszym krwawieniu i bólu niż w przypadku zwykłego glukometru.

Ponadto system monitorowania poziomu glukozy we krwi Sinocare Safe-Accu ma dużą pojemność pamięci i zapisuje każdy pomiar wraz z godziną jego wykonania. Może wyświetlać dane z maksymalnie 28 dni, co ułatwia śledzenie zmian poziomu cukru we krwi.

Jak często należy sprawdzać poziom glukozy we krwi w nocy?

Najważniejszą rzeczą, którą możesz zrobić, aby ustabilizować poziom cukru we krwi w nocy, jest monitorowanie poziomu glukozy. Zazwyczaj osobom z cukrzycą zaleca się sprawdzanie poziomu cukru:

• Przed snem
• W nocy, między północą a 3:00
• Po przebudzeniu

Jeśli istnieje ryzyko nocnej hipoglikemii lub występuje epizod niskiego poziomu cukru we krwi w nocy, zaleca się zjeść coś słodkiego i sprawdzać poziom glukozy co kilka godzin.

Osoby z cukrzycą mogą również korzystać z ciągłego monitorowania glikemii, aby zapobiegać nocnym stanom nagłym związanym z hipoglikemią lub hiperglikemią. Czujnik umieszcza się na skórze. Co kilka minut mierzy poziom cukru we krwi i bezprzewodowo przesyła dane do smartfona. Jeśli poziom cukru we krwi wzrośnie lub spadnie zbyt szybko i przekroczy prawidłowe wartości, włączy się alarm.

Co zrobić, jeśli przed snem poziom cukru we krwi jest wysoki?

Omówiliśmy już wszystko na temat niskiego poziomu cukru we krwi w nocy. A co, jeśli przed snem poziom cukru we krwi jest wysoki?

Jakie są przyczyny?

Kilka czynników może zwiększać poziom cukru we krwi przed snem. Na przykład:

• Zjedzenie na kolację posiłku bogatego w węglowodany
• Brak aktywności fizycznej
• Niewystarczająca ilość insuliny lub leków przeciwcukrzycowych
• Stres – powoduje wydzielanie przez organizm kortyzolu, który z kolei obniża wrażliwość na insulinę. Komórki nie są w stanie wykorzystywać glukozy. W rezultacie glukoza gromadzi się we krwi i podnosi poziom cukru[8].
• Choroba, infekcja lub uraz – w reakcji na uraz organizm przechodzi w stan hipermetaboliczny, a poziom glukozy we krwi gwałtownie wzrasta[9].

Jakie są oznaki i objawy?

Jeśli poziom cukru we krwi osiąga szczyt przed snem, mogą wystąpić następujące objawy:

• Silne pragnienie i suchość w ustach
• Częste oddawanie moczu
• Nudności
• Wymioty
• Problemy ze snem
• Dezorientacja
• Ból głowy
• Osłabienie lub zmęczenie
• Nieostre widzenie
• Duszność - itp.

Co zrobić od razu?

Pij odpowiednią ilość płynów, aby uniknąć odwodnienia spowodowanego nadmiernym i częstym oddawaniem moczu. Jeśli poziom glukozy we krwi przed snem jest zbyt wysoki, najszybszym i najskuteczniejszym sposobem jego obniżenia jest podanie szybko działającej insuliny zgodnie z zaleceniami. Możesz też wykonać ćwiczenia (niezalecane w każdym przypadku). Jeśli występują u Ciebie objawy hiperglikemii, a poziom cukru utrzymuje się na podwyższonym poziomie mimo przyjmowania insuliny lub leków przeciwcukrzycowych, zaleca się skontaktowanie z lekarzem.

Jak zapobiegać wysokiemu poziomowi cukru we krwi przed snem?

Zapobieganie polega przede wszystkim na unikaniu czynników przyczynowych. Aby uniknąć wysokiego poziomu cukru we krwi przed snem:

• Przyjmuj odpowiednią dawkę insuliny lub leków przeciwcukrzycowych o właściwej porze
• Nie przejadaj się ani nie jedz słodkich produktów tuż przed snem
• Regularnie wykonuj umiarkowane ćwiczenia
• Kontroluj poziom stresu – itp.

Wskazówki, jak ustabilizować poziom cukru we krwi w nocy

Oto kilka wskazówek, które pomogą ustabilizować poziom cukru we krwi i utrzymać go w optymalnym zakresie w nocy:

• Sprawdź poziom cukru we krwi przed snem. U osób z cukrzycą typu 1 lub 2 powinien wynosić od 90 do 150 mg/dl.
• Regularnie przyjmuj insulinę i leki.
• Nie pomijaj posiłków i stosuj zbilansowaną dietę. Nie przejadaj się.
• Jedz przed snem przekąski bogate w białko i zdrowe tłuszcze, ale ubogie w węglowodany. Dzięki temu poziom cukru nie będzie się wahał w nocy, gdy śpisz.
• Włącz aktywność fizyczną do codziennej rutyny, ale unikaj intensywnych treningów tuż przed snem.
• Unikaj stymulantów i alkoholu przed snem.

Podsumowanie

Osoby chore na cukrzycę powinny uważnie monitorować poziom cukru we krwi przed snem, ponieważ jest to ważne nie tylko dla zdrowego snu, ale także pomaga ustabilizować poziom glukozy przez całą noc i zapewnia lepsze samopoczucie rano. Istnieje wiele przyczyn nocnego wzrostu lub spadku poziomu cukru, ale można temu zapobiec, dbając o posiłki, leki i styl życia.

Piśmiennictwo:

[1] Allen KV, Frier BM. Nocna hipoglikemia: objawy kliniczne i strategie terapeutyczne zapobiegania. Endocrine Practice. 2003 Nov 1;9(6):530-43.

[2] Campbell MD, Walker M, Trenell MI, Stevenson EJ, Turner D, Bracken RM, Shaw JA, West DJ. Posiłek o niskim indeksie glikemicznym i przekąska przed snem zapobiegają hiperglikemii poposiłkowej oraz towarzyszącemu jej wzrostowi markerów stanu zapalnego, zapewniając ochronę przed wczesną, ale nie późną nocną hipoglikemią po wieczornym wysiłku fizycznym u osób z cukrzycą typu 1. Diabetes Care. 2014 Jul 1;37(7):1845-53.

[3] Brand-Miller JC, Fatima K, Middlemiss C, Bare M, Liu V, Atkinson F, Petocz P. Wpływ napojów alkoholowych na glikemię poposiłkową i insulinemię u szczupłych, młodych, zdrowych dorosłych. The American Journal of Clinical Nutrition. 2007 Jun 1;85(6):1545-51.

[4] Alkohol i hipoglikemia [Internet]. Diabetes. 2022 [cited 14 May 2022]. Available from: https://www.diabetes.co.uk/alcohol-and-hypoglycemia.html

[5] Allen KV, Frier BM. Nocna hipoglikemia: objawy kliniczne i strategie terapeutyczne zapobiegania. Endocrine Practice. 2003 Nov 1;9(6):530-43.

[6] Brunton SA. Nocna hipoglikemia: jak sprostać temu wyzwaniu za pomocą długo działających analogów insuliny. Medscape General Medicine. 2007;9(2):38.

[7] Lovering C. Nocna hipoglikemia: przyczyny i inne informacje [Internet]. Healthline. 2021 [cited 17 May 2022]. Available from: https://www.healthline.com/health/type-1-diabetes/avoid-nocturnal-hypoglycemia#symptoms

[8]Kamba A, Daimon M, Murakami H, Otaka H, Matsuki K, Sato E, Tanabe J, Takayasu S, Matsuhashi Y, Yanagimachi M, Terui K. Związek między wyższym stężeniem kortyzolu w surowicy a zmniejszonym wydzielaniem insuliny w populacji ogólnej. PLoS One. 2016 Nov 18;11(11):e0166077.

[9]Marik PE, Bellomo R. Hiperglikemia stresowa: niezbędna reakcja przetrwania!. Critical Care. 2013 Apr;17(2):1-7.