Scéalta faoi COVID-19: Is cúram riachtanach é cúram galar ainsealach

Tá an postáil seo mar chuid de shraith ghearr ar Bhlag Health Affairs, “Scéalta COVID-19.” Cuireann an tsraith cuntais chéadphearsan i láthair ó othair agus ó sholáthraithe, a leagann béim ar na saincheisteanna beartais a d’ardaigh paindéim agus freagairt COVID-19. Le haghaidh aistí pearsanta níos faide faoi chúram sláinte, léigh ár sraith fhadtéarmach Narrative Matters san iris.

Ní fada ó shin, naoi mí ó shin, bhí mé ag tiomáint abhaile ó Philadelphia agus deora liom. Bhí an chuma ar an scéal go raibh gach rud as smacht—ón argóint amaideach a bhí agam le m’fhear céile an mhaidin sin go dtí mo dhochtúir ag cur a chúntóra liachta neamhullamh chugam ina áit féin. Dúirt sí liom go raibh ailse le tuiscint ó thoradh mo thástála. Shuigh mé sa charr ag caoineadh. (Léirigh toradh na tástála i ndáiríre riocht uath-imdhíonachta a raibh amhras faoi.) Ansin, scaoil mé mo ghuthán isteach i leithreas ag stad scíthe ar an mbealach abhaile. Lá an-dona a bhí ann.
Ach níor rud ar leith ón lá sin ba bhun leis na deora a bhí orm. Rud a bhí ag cur brú orm le blianta ba ea é—níl mo shaol faoi mo smacht. Tá mo shaol faoi smacht tinnis.

Tá pian throm orm ó bhí mé 14 bliana d’aois. Diagnóisíodh fibimiailgia orm nuair a bhí mé i mo fichidí. Trí bliana ó shin, fuair mé diagnóis nua: riocht uath-imdhíonachta ainsealach a chuireann faoi deara do mo chealla bána fola ionsaí a dhéanamh ar mo néaróga. Bíonn pian orm i gcónaí, agus bím tuirseach i gcónaí, is cuma cá mhéad ama a chaithim sa leaba nó cá mhéad a chodlaím. Is tuirse í a mhaireann go domhain istigh i mo mhatáin.

D’éirigh an turas abhaile sin ó Philadelphia ina phointe casaidh agus mé ag tosú ag samhlú conas smacht a fháil ar ais. Chinn mé saoire leighis sé mhí a ghlacadh ón obair, in éineacht le fisiteiripe, cleachtadh rialta ióga, agus páirt a ghlacadh i gclár cuimsitheach athshlánaithe pian trí seachtaine go leith i gClinic Mhaigh Eo. Ar mo chéad lá saoire, an 1 Márta, mhothaigh mé faoiseamh ollmhór mar bhí a fhios agam go gcaithfinn sé mhí ag díriú ar mo chorp. Ach coicís ina dhiaidh sin, bhí an domhan athraithe. Dúnadh scoil m’iníne agus thosaigh mo phleananna athshlánaithe ar fad ag sleamhnú uaim.

I lár mhí an Mhárta, thosaigh soláthraithe leighis ag dúnadh a ndoirse do sheirbhísí othar seachtrach. Mhol na hIonaid um Sheirbhísí Medicare agus Medicaid (CMS) seirbhísí a chur in ord tosaíochta de réir práinne. Chuaigh go leor áiteanna, amhail Ceantar Columbia, áit a bhfuil cónaí orm, níos faide fós trí mholadh go gcuirfí stop le gach gnáthnós imeachta leighis agus cuairt othar seachtrach nach raibh práinneach, chun leapacha ospidéil a choinneáil ar fáil, úsáid trealaimh chosanta phearsanta (PPE) a laghdú, agus soláthraithe a chosaint ar nochtadh. D’aistrigh soláthraithe ó choinní duine le duine chuig seirbhísí teileashláinte. Ach cé gur chuir an t-aistriú chuig teileashláinte ar chumas go leor daoine leanúint den chúram, theip air ar go leor againn a raibh seirbhísí duine le duine fós de dhíth orainn le linn bhuaic na paindéime, go háirithe orthu siúd againn a bhfuil riochtaí ainsealacha orainn.

Easnaimh Fhíorúla
I lár mhí an Mhárta, chuir mo néareolaí in iúl dom go mbeadh mo choinní leantacha ar siúl trí theileashláinte go ceann i bhfad. Bhí sé áisiúil a bheith in ann labhairt leis ón mbaile, ach ní raibh na cuairteanna féin chomh cuimsitheach le cúram duine le duine. Ní raibh mé in ann díriú go maith, agus uaireanta chuir fabht sa chóras teileashláinte nó macalla mo ghlóir féin le moill bheag isteach orm. Is minic a rinne mé dearmad rud tábhachtach a lua mar mhothaigh mé go raibh orm deireadh a chur leis an idirghníomhaíocht mhíchompordach sin go gasta, cé go mbíonn dea-chaidreamh agam leis an dochtúir seo de ghnáth. Tá a fhios ag gach duine a ghlacann páirt i nglaonna Zoom don obair agus i nglaonna FaceTime lena seantuismitheoirí nach ionann an taithí sin agus a bheith sa seomra céanna leis an duine sin. Cén fáth a mbeadh teileashláinte difriúil?

Tá siondróm piriformis orm, agus bhí sé beartaithe agam tosú ag tabhairt aghaidh air trí fhisiteiripe sula rachainn go Clinic Mhaigh Eo. Bheadh mo choinní fisiteiripe (PT) greannmhar mura mbeadh riachtanas chomh tromchúiseach agam. Sa fisiteiripe, bímid ag súil le teagmháil fhisiciúil idir an t-othar agus an soláthraí, agus bíonn sí de dhíth orainn chun leas a bhaint as na cleachtaí. Tá sé beagnach dodhéanta é sin a dhéanamh trí theileashláinte le iPad curtha ar sheastán. Agus, toisc go raibh mo theiripeoir ar shaoire rothlach shealadach, ní raibh coinne agam ach gach trí seachtaine.

Nuair a fuair mé glao gutháin ó oifig réamaiteolaí ag cur mo choinne ar ceal, fuair mé amach nach raibh soláthraithe ag glacadh le hothair nua. Is féidir liom maireachtáil le pian i mo lámh, ach smaoinigh mé ar na daoine a bhí ag taispeáint comharthaí lupus nó airtrítis réamatóidigh, scanraithe ag comharthaí mearbhallacha agus gan a bheith in ann dochtúir a fheiceáil fiú trí theileashláinte.

Ar deireadh, tháinig an lá a raibh faitíos orm roimhe, nuair a fuair mé amach go raibh Clinic Mhaigh Eo ag stopadh seirbhísí othar seachtrach go héifeachtach ar feadh ocht seachtaine ar a laghad, agus fuair mé amach go raibh an clár athshlánaithe pian dúnta go ceann tréimhse éiginnte. Chonaic mé é seo ag teacht, ach nuair a bhí a fhios agam go cinnte é, mhothaigh sé amhail is gur sracadh mo smacht uaim.

Cúram Riachtanach Is ea Cúram do Ghalair Ainsealacha
Agus mo roghanna cúraim leighis á mbaint díom, ní raibh mé in ann gan smaoineamh an raibh na moltaí ginearálta chun cúram neamhriachtanach a chur ar athló le linn bhuaic na paindéime imithe thar fóir. Bhí othair ag seachaint cúraim do ghalair ainsealacha thromchúiseacha amhail galar croí, agus bhí moill á cur ar mháinliachtaí chun ailse a bhaint. Caithfear galair ainsealacha othar a chóireáil chun aimhréití a chosc. Caithfear ár bpian a chóireáil ionas go mbeidh roinnt feidhmiúlachta agus cáilíochta beatha againn.

Tá pian trom orm ó bhí mé i mo dhéagóir. Uaireanta téim seachtainí ina mothaíonn leath mo choirp amhail is go bhfuil grianbhualadh díreach faoin gcraiceann. Uaireanta amharcaim síos ar mo lámha, beagnach ag súil le crúba vulture a fheiceáil mar bíonn an pian a ritheann feadh na cnáimhe chomh dian sin go gcuireann sé iallach ar mo mhéara cromadh isteach. An bhfuil an mothú sin i do chosa ar eolas agat tar éis damhsa i sála ceithre orlach? Sin an pian a bhíonn orm tar éis dinnéar a chócaráil. Nuair a lasann mo chromán suas, mothaíonn sé amhail is go bhfuil duine ag gearradh an mhatáin den chnámh agam le scian atá te cosúil le tine. Níl ansin ach cuid den phian a chráann mo chorp.

Nuair a d’fhiafraigh mé de mo dhochtúir ar an teileafón an bhféadfainn bloc néaróige a fháil, bhí leisce uirthi. D’inis mé di cén chaoi a mothaíodh an pian, chomh beoga agus ab fhéidir liom cur síos a dhéanamh air. D’fhreagair sí, “ní fiú an riosca é.” Ar an teileafón, ní raibh sí in ann teagmháil a dhéanamh liom ná mo chorp a mhothú ag crapadh uaithi. Ní raibh sí in ann na deora a bhí ag teacht i mo shúile a fheiceáil.
Táimid timpeall seacht mí isteach sa phaindéim, agus tá soláthraithe sláinte ag athoscailt seirbhísí leighis duine le duine de réir a chéile. Tá mo néareolaí tar éis líon beag cuairteanna duine le duine a thosú, cé go bhfanann formhór na gcuairteanna fíorúla. Tá mo sholáthraí fisiteiripe tar éis cuairteanna duine le duine a oscailt. Tá an réamaiteolaí ag glacadh le hothair nua, agus beidh mé ag dul go Clinic Mhaigh Eo le haghaidh cóireála i gceann cúpla mí. Ach cad a tharlóidh má ardaíonn líon na n-ionfhabhtuithe COVID-19 go mór? An ndúnfar cúram leighis do riochtaí ainsealacha arís?

Ní raibh taithí ag aon duine againn riamh ar eachtra sláinte cosúil le COVID-19. Tá ár soláthraithe cúraim sláinte agus lucht déanta beartas ag streachailt lenár gcosaint agus cúram leighis práinneach á sholáthar do dhaoine. Ach cé a chinneann cén cúram atá práinneach? Tá soláthraithe éagsúla agus stáit éagsúla ag déanamh cinntí éagsúla faoin gcúram a chuirtear ar fáil, rud a fhágann daoine a bhfuil tinneas ainsealach agus pian ainsealach orthu ar lár go minic. Tá galair ainsealacha, amhail galar croí agus diaibéiteas, i measc na bpríomhchúiseanna báis sna Stáit Aontaithe, agus tá rochtain ar chúram sláinte rialta riachtanach chun na riochtaí sin a bhainistiú agus eachtraí géara leighis a chosc, amhail cuairteanna ar an rannóg éigeandála de bharr diaibéiteas neamhrialaithe. Ina theannta sin, athraíonn pian ainsealach an inchinn, agus is dóichí go mbeidh dúlagar agus smaointe féinmharaithe orthu siúd a bhfuil pian ainsealach gan chóireáil orthu. Measann na hIonaid um Rialú agus Cosc Galar go bhfuil pian ainsealach “ardtionchair” ar 8 faoin gcéad den daonra; tá mise mar chuid den daonra sin. Ghearr an phaindéim daoine cosúil liomsa amach go héifeachtach óna gcúram leighis.

Caithfidh rud éigin athrú. Cé nach féidir leanúint le gach cúram leighis duine le duine do thinneas ainsealach le linn paindéime, tá leibhéal cúraim phráinnigh ann atá riachtanach do dhaoine a mhaireann le tinneas ainsealach agus pian ainsealach, agus caithfear caitheamh leis mar chúram riachtanach. Caithfidh CMS agus na stáit oibriú le soláthraithe chun níos mó seirbhísí othar seachtrach agus máinliachtaí roghnacha a choinneáil ar oscailt go sábháilte. Céim riachtanach amháin is ea méadú ar PPE do réimse leathan soláthraithe leighis ionas gur féidir leo cúram a sholáthar go sábháilte. Céim eile is ea sainmhíniú an chúraim riachtanaigh a leathnú chun cúram atá riachtanach dóibh siúd a bhfuil riochtaí ainsealacha orthu a chur ar fáil. Nuair a bheidh an dara borradh d’ionfhabhtuithe COVID-19 againn, caithfear plean a bheith ann chun rochtain ar chúram sláinte a thabhairt dúinn. Ní féidir muid a chur faoi ghlas amach arís.

Foinse Bhunaidh:Scéalta COVID-19: Cúram do Ghalair Ainsealacha Is Cúram Riachtanach é | Health Affairs